Involutie heeft niets te maken met info, maar alles met evolutie. Het is het tegenovergestelde van evolutie. Internet maakt ons dom, is de stelling van Nicholas Carr in zijn boek The shallows - what the internet is doing to our brains. Ik heb het boek niet gelezen, wel de recensie in de Volkskrant. Wat vertelt die ons? Volgens Carr is een van de grootste problemen dat informatie die via internet wordt aangeboden geen lineariteit kent als een boek. Lineair denken is uiterst belangrijk geweest in de ontwikkeling van de mens. Daardoor heeft hij belangrijke eigenschappen ontwikkeld als abstract denken, contemplatie, reflectie ethiek en verbeelding.
Internet werkt anders dan een boek. Voordat je - heel lineair - van oorzaak tot gevolg bent gekomen, ben je al verdwaald in de veelheid aan hyperlinks, filmpjes, menu-items en mogelijkheden om snel door de tekst te scrollen. Dit ontbreken van lineariteit leiden tot veranderingen in onze hersenstructuur. Die zijn aantoonbaar. Carr stelt dat we daardoor dommer worden en minder goed kunnen onthouden. Bovendien raken we sociaal ontregeld doordat onze hersenen doorlopend reageren op prikkels die het internet oproept en die identificeren als menselijke gedachten of emoties. Waar de grens ligt tussen echte en niet echte emoties kun je dan makkelijk kwijtraken.
Wat is waar? Het enige wat aantoonbaar is, is de reactie van de hersens op internetgebruik. Meer is er niet bewezen. Een interessante stelling is het wel. Het is te hopen dat het niet waar is, of dat op de een ander manier - met gebruik van computer of internet? - de negatieve effecten teniet kunnen worden gedaan. Over een jaar of twintig zullen we het weten. Wie dan leeft, die dan denkt.
Het op 15 januari jarige tien jaar geworden Wikipedia kreeg er lekker van langs in een artikel van Herman Stil in Parool: Wikipedia al tien jaar onbetrouwbaar. Zijn stelling: juist omdat Wikipedia een open systeem is, is de informatie per definitie onbetrouwbaar. En dat weet hij prima te onderbouwen met voorbeelden van de lemma's over onder meer prinses Mabel, fake-artikelen en Big Bang versus Bijbellobby in de VS. Met name in de niet-wetenschappelijke lemma's gaat het geregeld mis. De pest is dat vrijwel iedereen er van uitgaat dat de informatie wél betrouwbaar en objectief is. Bijkomend probleem is dat vrijwel niemand goed kan zoeken. Wikipedia en de eerste drie resultaten die Google geeft op een vraag worden gezien als De Waarheid. Andrew Keen over Wikipedia: 'Op een dag worden we wakker en beseffen we dat we experts en professionals nodig hebben. Amateurisme heeft geen betekenis.' Er zijn experts en professionals nodig die goede informatie aanleveren op internet, en daar wil ik aan toevoegen: er zijn experts en professionals nodig die de juiste informatie op internet vinden en op waarde weten te schatten: de informatieprofessionals!
De les van de dag? Zet de computer af en toe uit en lees een boek - desnoods een goed boek. Neem door Wikipedia geboden informatie niet aan voor de Hele Waarheid, niets dan de Waarheid. Dat geldt voor alle informatie die je op internet vindt. Wie heeft het geschreven? Waar is het gepubliceerd? Kortom: wees verschillig! Of vraag het de informatieprofessional.
