EIPA seminar migration statistics

13 en 14 oktober ben ik naar het EIPA Seminar geweest met de titel 'Making sense of migration statistics: comparing data and practical application'. Het seminar is gericht op goed gebruik van migratiedatabases. Ook het meten van integratie komt aan de orde. Dat sluit dus prima aan bij wat ik bij VluchtelingenWerk doe met Vluchtelingen in getallen en de IntegratieBarometer vluchtelingen. Hier een overzicht van wat tijdens het seminar aan de orde is geweest.

Introductie migratiedata

David Reichel doet voor het ICMPD onderzoek naar Impact Analysis of Integration and Migration Policy Measures on the Integration of Third Country Nationals in Europe (WIKAN), een door het Europees Integratie Fonds betaald onderzoek. In zijn introductie vertelt hij over de ontwikkeling in het Europese beleid voor de verzameling van migratiedata.

Belangrijkste ontwikkelingen (2000-2010)

• Steeds grotere behoefte aan steeds betere data voor onderzoek en politiek.
• Nadruk op zogenaamde register based systems. Daarbij worden data ontleend aan diverse registratiesystemen (GBA, migratiedatabases etc.).
• Streven naar uniformering van data, grenswaarden en definities. De wettelijke basis is de Migration Statistics Regulation (EC) No 86/2007. Alle EU-lidstaten zijn hiermee verplicht jaarlijks data volgens afspraak aan te leveren over:
  - Bevolking naar nationaliteit en geboorteland
  - Emigratie en immigratie naar nationaliteit, geboorteland en land van vertrek/vestiging
  - Naturalisaties
  - Verblijfsvergunningen naar duur vergunning
  - Asielaanvragen
  - Enforcement of Immigration Legislation (EIL): dit is het onderdeel van voornoemde regulatie waarin staat welke data moeten worden aangeleverd en op welke wijze.
• Steeds meer mogelijkheden om migranten te onderscheiden, bijvoorbeeld op grond van nationaliteit, geboorteland of geboorteland ouder(s). Ook interessant in onderzoek is de vraag: hoe ziet u zichzelf?

Verschillen tussen data

Migratiedata zijn er in alle soorten en maten. Wees je bewust van de verschillen! Bijvoorbeeld:

• Geaggregeerde vs. individuele data; het is van geaggregeerde data niet mogelijk terug te gaan naar de onderliggende individuele data.
• Longitudinal (trends over de tijd) vs. cross-sectional (voorgedefinieerde tabellen). Pas bij trends op dat je rekening houdt met effecten door kenmerken van het cohort, bv. verschuiven leeftijd of effect van bijvoorbeeld een crisis.
• Flows vs. stocks: stromen over een bepaalde periode leiden tot stocks op een bepaald moment.

Waar moet je op letten?

• Problemen met representativiteit van surveys door ondervertegenwoordiging migranten
• Elke indicator is bedoeld om concepten te meten die vaak politiek ingegeven zijn. Maar meet die indicator wel wat gemeten moet worden? Blijf daar altijd alert op, zeker als het gaat om meten van integratie!
• Er wordt te veel waarde gehecht aan de verklarende waarde van bepaalde indicatoren, met name nationaliteit en geboorteland, waaraan negatieve kwalificaties worden gekoppeld. De werkelijkheid van de enorme verschillen bínnen groepen en dus de kenmerken van individuen krijgt vaak te weinig aandacht.

Interessante links

• Publicatie van David Reichel en Albert Kraler, Statistics on migration, Integration and discrimination in Europe.
• Mipex, Europese migratie-index

Overzicht migratiedatabases

Tijdens het EIPA-seminar Making Sense of Migration Statistics: Comparing Data and Practical Application gaf David Reichel van het ICMPD een overzicht van de belangrijkste migratiedatabases. In dit blog wordt daarvan een selectie weergegeven, waarbij vooral is gekeken naar de vraag of de database gegevens bevat die over asielzoekers en vluchtelingen gaan of aan ze gekoppeld kunnen worden. Maar eerst een kort overzicht van mogelijke valkuilen bij gebruik en interpretatie van statistieken. 


Valkuilen bij gebruik en interpretatie van statistieken

• Statistieken moeten altijd gecombineerd worden met achterliggende feiten en theorieën. Vergelijken van arbeidsparticipatie tussen vluchtelingen en autochtonen slaat nergens op als je de overige kenmerken van beide groepen niet meeneemt in je analyse. 
• De manier waarop de gegevens zijn verzameld is erg belangrijk, alsook het soort gegevens. 
• Data kunnen op alle mogelijke manieren gepresenteerd worden, al naar gelang het doel dat er mee gediend is. Je hebt leugens, je hebt statistiek...
• Relaties tussen twee variabelen zijn niet per se direct. Er is bijvoorbeeld een sterke positieve correlatie tussen schoenmaat en inkomen. Niet zo gek: mannen hebben grotere voeten dan vrouwen en verdienen ook meer. 
• De Simpsonparadox: geaggregeerde data geven de achterliggende verdeling niet weer. Bijvoorbeeld wanneer bij een vergelijking van twee groepen, kenmerken die naar geslacht te herleiden zijn wegvallen doordat geslacht niet wordt meegenomen als variabele, dan kan dat grote invloed hebben wanneer de vergeleken groepen een zeer verschillende verhouding man-vrouw hebben. Verschillende scores tussen groepen op bijvoorbeeld criminaliteit kunnen in sommige gevallen volledig verklaard worden door de samenstelling van beide groepen.  

Metadatabases: data over data

• Prominstat
  Gigantische database die een overzicht geeft van een enorme hoeveelheid migratiedatabases. Het vereist wel wat doorzettingsvermogen om er uit te halen wat er in zit, of wat je nodig hebt. Er staan per EU-lidstaat interessante en overzichtelijke landenrapporten op met een veelheid aan gegevens, van migratie tot asiel tot discriminatie, die geregeld worden ge-update. Het landenrapport Nederland is geschreven door Jeroen Doomernik. Ook is er een overzicht met links naar andere databases en rapporten van Prominstat zelf.
• EDACwowo (European data centre for work and welfare)
  Zoeken op refugees levert interessante verwijzingen op. Ook downloadable publicaties.   
• Migration in National Surveys Catalogue (MiNS)
  Van de University of Sussex. Interessante overzichten met publicaties over onder meer forced migration, maar gericht op een beperkt aantal landen en regio's, maar niet op Nederland.  

Statistische databases

• Clandestino database
  Database over irregular migrants in EU, ook naar demografische kenmerken en arbeid. Ook country reports zoals het mij bekende Undocumented migration. Counting the Uncountable. Er kan op elke EU-lidstaat kan worden geselecteerd waar dan vervolgens alle gegevens voor dat land verschijnen (links, country reports en statistieken). Helaas wel verouderd.
• Eurostat
  Dit is de database waar alle EU-lidstaten de volgens Migration Statistics Regulation (EC) No 86/2007 afgesproken data moeten aanleveren. Onder Population and social conditions, Population, International Migration and Asylum, Asylum zijn de statistieken te vinden voor alle EU-lidstaten over:
  - Asielaanvragen
  - Beslissingen op asielaanvragen naar grond en toewijzing/afwijzing
  - Inkomende/uitgaande Dublin-claims
  Het is even oefenen maar in principe zijn over bovenstaande variabelen goede statistieken te destilleren, downloadable in xls.
  Achter de links voor het gekozen onderwerp in de database staat vaak informatie over vergelijkbaarheid van de data en definities tussen verschillende lidstaten.      
• European Union Democracy Observatory on Citizenship (EUDO)
  Geeft per land en overzicht van stand van zaken over nationalisatie: wetgeving, statistische info, links, publicaties. In de eigenlijke database kan per land worden gezocht op aantallen naturalisaties naar nationaliteit of land van herkomst en meer.    
• Global Migrant Origin Database
  Laatste update 2007; goed te gebruiken om zogenaamd diaspora communities op te zoeken.
• Laborsta
  Handige database over labour migration. Niet over vluchtelingen dus. 
• Migration Policy Institute Datahub, refugee protection
  Handig voor lange tijdreeksen, maar geen recente data. 
• OECD
  Migratiedatabase waarmee bijvoorbeeld voor Nederland kan worden bezien wat het opleidingsniveau is van immigranten naar land van herkomst. Dus ook voor landen waar vluchtelingen vandaan komen.
• Unhcr-database
  Meest relevante database voor data over vluchtelingen, asielzoekers, IDP's en resettlement wereldwijd. Er mee werken is evenwel een crime. Aan de jaarlijkse statistische publicaties van Unhcr heb je meer.   
• Worldbank
  Mooie database met onder meer aantallen vluchtelingen per land herkomst en aankomst (onder social development). Ook gedetailleerde informatie over remittances naar het buitenland. 
• UN Department of Economic and Social Affairs
  Per land kan worden bekeken hoe de aantallen vluchtelingen en migranten zich hebben ontwikkeld over langere termijn. 
• Mirem
  Voor als je geïnteresseerd bent in terugkeercijfers voor de Maghrebregio. Kan interessant worden!
• European Migration Network (EMN)
  Met name mooie rapporten over migratie en vluchtelingen in diverse EU-landen.