Social media en de stem van de vluchteling

Op 27 mei 2011 vond in Den Haag het congres plaats met de positieve naam Tuning in to diversity: thinking forward! Thema: welke mogelijkheden bieden de nieuwe media om migranten een onafhankelijke stem te geven in het publieke debat. Interessant dus, en interessante sprekers bovendien. En wat zouden de bevindingen kunnen betekenen voor de doelgroep vluchtelingen?

Bart Drenth - directeur van RMO - opent het bal. Drenth geeft alvast wat resultaten weg uit het nog te verschijnen advies (inmiddels on line, dat krijg je als je zo lang wacht met het publiceren van een blog!) De nieuwe regels van het spel: internet en publiek debat over de invloed van internet en social media op het debat in Nederland. Iedereen kan en mag meedoen aan het debat, maar welke (ongeschreven) regels en omgangsvormen moeten in acht worden genomen om de discussie niet te laten ontsporen? En is die ontsporing (scheldkanonnades, bedreigingen) te wijten aan het internet of is het de digitale weerslag van hoe mensen met elkaar omgaan these days?

Hans Laroes - toen nog net hoofdredacteur van het NOS-journaal - vertelt over de wijze waarop het journaal social media als nieuwsbron en als forum om nieuws te delen wordt gebruikt. Ze worden op dezelfde manier getoetst op betrouwbaarheid als gangbare bronnen. Het onderscheid tussen consumeren van en bijdragen aan nieuws wordt door social media diffuus. Alles draait om co-creation: making news together.

Abdel Rahman El Shershaby - van Marokko Media en als halve Egyptenaar snel bekend geworden vanwege zijn rol als verslaggever tijdens de opstand in Egypte - laat in een flitsende, beweeglijke en amusante presentatie zien welke rol social media hebben gespeeld in de revolutie. Twitter-revolutie? Nee, je gebruikt simpelweg de middelen die voorhanden zijn om je doelen te verwezenlijken.

Maatschappelijk begeleiding door ethnic media?
Interessant vind ik het verhaal van Alexandra Moe van New American Media. Etnische media - dat klinkt een stuk minder dan ethnic media - zijn erg belangrijk voor veel minderheden in de VS en vormen een integratiefactor op zich. Ze werken op diverse schaalniveaus, van buurt tot nationaal. Er wordt informatie gedeeld via social media en websites over de eigen etnische groep, maar ook over het vinden van een baan, informatie over hoe zaken in een stad geregeld zijn en wat nu echt de gevaren zijn van die griepepidemie. Maatschappelijke begeleiding dus voor en door de eigen etnische groep, en er komt geen zelforganisatie aan te pas.

Een voordeel van ethnic media: hun informatie wordt veel eerder geloofd dan informatie van de overheid. Ook wat betreft de informatievoorziening wordt de overheid met wantrouwen bejegend. Marokko.nl en het op Surinamers gerichte Waterkant zijn voorbeelden van ethnic media in Nederland. Toch lijkt het er op dat het fenomeen in Nederland minder groot is dan in de VS.

Mira Media heeft ethnic media in Nederland in kaart gebracht in Mapping Minorities and their Media: The National Context – The Netherlands. Ook daar is weinig over vluchtelingen te vinden. In 2006 is een interessant project afgerond, het Refugees, Asylum-seekers & the Media (RAM) Project. De stukken zijn hier te vinden, op de interessante website van Exiled Journalists.

Sharry: lobby voor minderheden

Frank Sharry - directeur van America's voice - heeft een direct lijntje met Obama. Hij is een begenadigd spreker en laat zien dat je voor een goede presentatie vooral een goed verhaal nodig hebt dat op een goede manier gebracht wordt. Hij maakt zich al jaren op hoog niveau sterk voor de ongedocumenteerden in de VS: 1 op de 20 werknemers is daar illegaal; daarmee zijn 12 miljoen mensen zo goed als rechteloos.

Sharry heeft zijn lobby verpakt in een four pillar campaign, waarvan de uitleg gelukkig on line te vinden is:

1. requiring biometric Social Security cards to ensure that illegal workers cannot get jobs;
   
2. fulfilling and strengthening our commitments on border security and interior enforcement;
   
3. creating a process for admitting temporary workers;
   
4. and implementing a tough but fair path to legalization for those already here.
   

America's Voice is opgericht om de media te voorzien van een platform met volume en velocity. Alleen dan krijg je echte politieke macht. Migranten doen er toe. Migranten vormen tijdens verkiezingen een machtsfactor van belang, en migratie is voor hen het belangrijkste onderwerp waarop zij hun stem bepalen.

Een van de lobbystrategieën is om de etnische kanalen te voorzien van de informatie - het nieuws - waarmee ze vooruit komen. Dit volgens het principe 'repeaters, not reporters'. Ook het voeden van de social media en de progressieve blogosphere is van groot belang; zij hebben veel invloed. Pas wel op, je moet bloggers niet op dezelfde manier benaderen als journalisten. Wat ook goed werkt: als een vip een uitglijder maakt, haak daar op in! Vergroot het uit, maak ze belachelijk met bijvoorbeeld een mooie viral. En zet kinderen in, want iedereen heeft een zwak voor kinderen.

Tuning in to diversity had interessante sprekers, interessante verhalen, maar de 'vluchtelingfactor' was helaas - ook in de aansluitende workshops - afwezig. Dus wat de betekenis is van nieuwe media om hen een onafhankelijke stem te geven in het publieke debat in Nederland blijft de vraag.